Bouwbesluit toe aan renovatie: ambitieuze en harmonieuze regelgeving voorwaarde voor industriële opschaling

Het bouwbesluit is als een huis met een verouderde en verzakkende fundering, de stopcontacten passen niet bij de installaties en overal lekt het. Toch is regelgeving hard nodig, stelt Dick van Ginkel van TBI WOONlab. “Want ambitieus rijksbeleid is géén concurrent van industriële bouw, het is juist de voorwaarde ervoor.” 

TBI, waar TBI WOONlab onderdeel van is, ziet zichzelf bewust als rentmeester, dit ook gezien onze Steward-ownership: wij bouwen vandaag wat onze kinderen en kleinkinderen erven. Vanuit dát rentmeesterschap is bouwregelgeving voor ons geen hindermacht, maar de fundering onder verantwoord en klimaat- en toekomstendige wijken/steden. En precies dáár wringt het. 

Stelt u zich het Bbl voor als een huis. In 1992 opgeleverd als Bouwbesluit, in 2003 een uitbouw, in 2012 een dakkapel, en in 2024 onder de Omgevingswet een nieuwe gevel. Bij elke verbouwing kwam er een kamer bij: energie, duurzaamheid, veiligheid, kwaliteitsborging, milieuprestatie, en nu Europese CO₂-sturing. 

Het resultaat? Een huis met veel pleisters en weinig groot onderhoud. Een verouderde verzakkende fundering, stopcontacten die niet bij de installaties passen, en kamers die eerlijk gezegd lekkage vertonen Bovendien staat dit huis niet op zichzelf, het staat in een gebied: met netcongestie, stikstof, Natura 2000, oververhitting en watervraagstukken. Ook dáár sluiten Bbl, Energiewet, Warmtewet, Omgevingswet en de herziene EPBD IV vooralsnog onvoldoende helder op elkaar aan. 

Want zelfs binnen één onderwerp wordt diezelfde kaart anders gelezen. Brandveiligheid is een treffend voorbeeld: het Bbl stelt de prestatie-eis, de verwante (vrijwillige) NEN-norm hanteert eigen (reken)uitgangspunten, het adviesbureau onderbouwt langs een gelijkwaardige route, en de regionale brandweer adviseert op eigen praktijkrichtlijnen. Vier spelers, vier interpretaties van dezelfde kaart. Het gevolg? Maandenlange discussies, een wegglijdende businesscase, en een industrieel concept dat per project alsnog opnieuw bewezen moet worden. Voor bouwen op industriële en toekomstbestendige schaal is dat dodelijk. 

En hier raakt ons pleidooi de kern. Vanuit het rentmeesterschap vragen wij niet om mínder klimaatambitie, wij vragen om harmonieus en ambitieus, Europees uitgelijnd klimaatkader in het Bbl, met een heldere routekaart richting 2030, 2040 en 2050. Want elk gat in het rijksbeleid wordt door gemeenten gevuld met eigen duurzaamheidskoppen en tenderkoppen. Goed bedoeld, maar bij elkaar fataal voor industriële opschaling.  

Een woning die in provincie Utrecht andere CO₂-eisen kent dan in Amsterdam, kunnen wij niet als industrieel huisvestiging concept leveren, alleen als project en daarmee verliezen we snelheid, kwaliteit, herhaalbaarheid en betaalbaarheid. Ambitieus rijksbeleid is dus géén concurrent van industriële bouw, het is juist de voorwaarde ervoor. 

Onze invalshoek is daarom SLIM: Samenhang, Landelijke en Europese uitlijning, Industrieel toepasbaar, Meetbaar op effect. 

Het Bbl heeft groot onderhoud nodig. Geen sloop, geen extra pleisters, maar een renovatie waarin wij ambitieus klimaatbeleid verankeren, Europees uitlijnen en digitaal toepasbaar maken. Dán pas staat onze sector klaar voor 2050. 

Position paper 

Deze tekst  is oorspronkelijk geschreven als mondelinge inbreng in aanvulling op de position paper van TBI WOONlab voor het rondetafelgesprek over bouwregelgeving van de Kamercommissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). Tijdens deze bijeenkomst was het de bedoeling dat vertegenwoordigers uit de bouwsector, wetenschap en overheid met Kamerleden in gesprek gingen over de impact van bestaande regelgeving op innovatie, woningbouwversnelling en verduurzaming. Helaas werd dit rondetafelgesprek eerst uitgesteld, en later helemaal geannuleerd vanwege het ontbreken van voldoende leden vanuit de vaste Kamercommissie.

Dick van Ginkel vraagt zich af of dit belangrijke onderwerp wel voldoende politieke aandacht heeft? Vandaar dat hij de visie van TBI WOONlab hier alsnog publiceert.