Sluishuis is krankzinnig. Het gebouw van BIG en Barcode aan het IJ in Amsterdam is één groot constructief kunststuk waarvan alle details in elkaar grijpen. Het BIM-model maakte communicatie daarover mogelijk.
Er zijn veel lessen te leren uit Sluishuis. De eerste: 3D-digitalisering kan verbroederen. Sluishuis was een samenwerking tussen BESIX en VORM. Twee bedrijven, twee organisaties, twee manieren van werken en dus ook twee manieren om besluiten te nemen, informatie af te handelen en te bepalen wanneer iets nou werkelijk opgelost is.
Aan het begin van het uitvoerings- en werkvoorbereidingsproces vroeg de projectleider realisatie mij daarom een BIM-cursus te geven aan alle werkvoorbereiders. Dat betekende zeven uur voor iedereen. Ik hoor nog steeds de reactie van een projectleider: Pim, weet je wat dat kost? Ja, maar weet jij wat een bouwfout kost? Sterker nog: ik wilde dat hij de eerste twee uur zelf aanwezig zou zijn. Niet om de knoppen te leren, maar om tegen zijn mensen te zeggen: dit is belangrijk.
We begonnen grof. Nederlandse standaarden, afspraken, informatiestructuur. Daarna steeds fijner: hoe is dat vertaald naar dit project, wat verwachten we van elkaar en uiteindelijk: waar zitten de knoppen?
Na zeven uur draaide diezelfde projectleider zich om naar zijn werkvoorbereiders. Luister goed. Je BIM is je bijbel. Je wijkt niet af van deze manier van werken, want dan dupeer je je collega.
Ik vond dat prachtig. Projectleiders realisatie ken ik toch een beetje als de koningen van het conflictmodel. Problemen oplossen, druk erop, en dóór. En hier zei er één in feite: we gaan samenwerken over bv-grenzen heen, en onze gezamenlijke digitale informatie is de afspraak.
Dat klinkt theoretisch. Totdat iemand naar een balkonhek kijkt. Een werkvoorbereider bekeek in het 3D-model de balkons en zag dat installaties door een sparingsvrije zone liepen. Oftewel: dwars door een gebied waar constructief gewoon wapening moest zitten. En bij Sluishuis is wapening niet zomaar een administratief bijzaakje. Het hele gebouw is één groot constructief kunststuk.
Hij wees zijn collega erop… en kreeg op zijn donder. Hij moest zich met zijn eigen werk bemoeien. Maar dat is dus precies het tegenovergestelde van wat we wilden. Als jij digitaal ziet dat je collega iets over het hoofd heeft gezien, moet je daar iets van zeggen. Want we maken het gebouw juist eerst in de computer zodat we fouten kunnen vinden voordat ze geld, tijd en ellende kosten.
Sterker nog: zolang we nog digitaal bouwen, is een fout eigenlijk nog nauwelijks een fout. Het is gewoon informatie waarmee we het ontwerp beter maken.
Maar de volgende uitdaging diende zich alweer aan. Ik kreeg een telefoontje, het was diezelfde werkvoorbereider. Enigszins nerveus, en dat is vriendelijk geformuleerd. Pim, we moeten gaan meten of het gebouw zakt zoals de constructeurs voorspeld hebben. Want anders kunnen straks de schuifdeuren bij de balkons niet meer open.
We wisten dat Sluishuis zou vervormen en zakken. Dat zat in het constructieve ontwerp. Alleen mocht het niet te veel zakken. En ook niet te weinig. Want uiteindelijk moeten gewone dingen als deuren gewoon open en dicht kunnen.
Dit hadden we nog nooit gedaan, dus moesten we helemaal uitzoeken hoe we dit konden meten. We kwamen uit bij puntenwolken. Je scant de werkelijkheid en vergelijkt die digitaal met het model. Vervolgens kun je in 3D met kleurverschillen zichtbaar maken waar de werkelijkheid afwijkt van wat was ontworpen. En als je weet hoeveel afwijking acceptabel is, kun je ook objectief vaststellen of je nog binnen de marge zit.
Was dat spannend? Ja. Ik sliep er slecht van. Volgens mij sliep de werkvoorbereider nog slechter. Maar het gebouw staat er.
En misschien is dat wel de belangrijkste les van Sluishuis. Digitalisering maakt complexe gebouwen niet simpel. Het maakt complexe gebouwen bespreekbaar. Het geeft een werkvoorbereider van BESIX de mogelijkheid om een collega van VORM te helpen. Een constructeur om zijn voorspelling te vergelijken met de werkelijkheid. En een projectleider realisatie om tegen een hele groep mensen te zeggen: als jij afwijkt van onze gezamenlijke digitale afspraken, dupeer je niet het BIM-team, je dupeert je collega.
Later kwam Bouwinvest bij ons met ongeveer dezelfde ontdekking: dit gebouw is zonder 3D nauwelijks te begrijpen.
Dit is een artikel van Bouw en Installatie Hub. Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws uit de bouw- en installatiesector? Neem dan een kijkje op de hub en meld je aan voor de online community.
↗
